Zand

Soms vraag ik me af wie het koppigst is: dit landschap
of wij, die het sinds mensenheugenis bevolken
in hutjes op de hei waar onze voeten zonken
in zand dat wit wegtrok, maar geen centimeter week.

Hoe we met de moed der wanhoop aardappelen verbouwden
in onwelwillende gronden, magere koeien in schrale weiden
tot grazen aanmaanden, weckpotten in vochtige kelders
stockeerden voor dagen waarop de vrieskou aan onze erven knaagde.

Op zomeravonden wandelden we met de handen diep in de zakken 
van stoffige werkbroeken de hei op, roken de geur van grove dennen 
die zich als oude mannen voorover bogen. 

Sommigen maken zichzelf wijs dat wij dit land vormgaven
het zand overwonnen, heide ontgonnen, bossen plantten
en woonwijken van bakstenen muren
die onze blik vernauwen, dat we nog steeds bouwen.

Maar zelfs nu de open vlakten grotendeels zijn verdwenen
de turf gestoken, open duinen bebost
woeste gronden gereduceerd tot bewegwijzerd wandelpad  

laat dit verzengende zand zich
als een ondiepe, warme zee
slechts moeizaam doorwaden.

(c) Leen Raats

Over dit gedicht

Kort nadat ik Leem schreef, vond het Kempenkind in mij – mijn heimat ligt in het Belgische Essen – dat ik dan ook een gedicht met de titel Zand moest schrijven. Bij deze.